Mijn wasmachine hield er een poosje geleden ineens mee op. Midden in een was op een zondagochtend. Wat we ook probeerden, niets hielp. Mijn man had 14 jaar geleden de goedkoopste Samsung wasmachine gekocht en de experts in de winkel zeiden dat het mazzel was dat hij al zo lang had gedraaid. Lang verhaal kort; er moest een nieuwe wasmachine komen. Die was er binnen een paar dagen al, heel fijn.
En toen begon het. Ik was al jaren gewend aan de knopjes van de Samsung, 5 keer op het knopje voor de korte was en dan eventueel nog een keer op het knopje ernaast als ik de temperatuur wilde veranderen. En daar was mijn nieuwe Bosch wasmachine. Met een draaiknop plus deels touchscreen. of hoe je dat noemt bij een wasmachine. Ik ging op zoek naar ‘mijn’ programma. Je snapt het vast al; dat was er natuurlijk niet. Heel frustrerend vond ik dat, ik wilde gewoon de was doen zoals ik hem al jaren deed!
Een typisch gevalletje van de ‘automatische piloot’ in mijn brein die ineens in de war gebracht wordt. We doen namelijk elke dag allerlei dingen vrijwel automatisch. Dingen die je vaak doet kan je steeds meer op de automatische piloot doen. Denk maar eens aan autorijden, soms weet je niet eens meer waar je net langs reed. Het verschil met de eerste keer autorijden is enorm groot (je weet vast nog wel eh… koppeling, in de versnelling, eh waar zit die, spiegels, gas, koppeling los…aaaah). En zo gaat dat met veel meer taken, waaronder het aanzetten van de wasmachine. Heel fijn natuurlijk, dan doe je het snel en efficiënt. En zo kan je tijdens het autorijden ook met iemand die naast je zit praten.
Ons brein heeft de neiging om op zoek te gaan naar voorspelbaarheid, naar de makkelijkste weg, dat kost het minste energie. Dat lijkt heel handig, maar dat is het lang niet altijd. In het geval van mijn wasmachine levert het (even) frustratie op als je gedwongen wordt die automatische piloot te verlaten. Maar ook onze gedachten gaan vaak op de automatische piloot want ook daar heeft ons brein de neiging om alles voorspelbaar te maken. Dus als iemand je iets vertelt dan zegt je brein ‘oh, ik weet al wat diegene wil zeggen’ en heb je al een reactie klaar. Terwijl je dat eigenlijk helemaal niet weet. Daarom is het fijn om altijd nieuwsgierig te blijven en proberen niet te luisteren naar je ‘automatische brein’. Wat dat brein probeert je soms van alles wijs te maken wat helemaal niet klopt, bijvoorbeeld wat een ander over je denkt of dat je iets niet goed genoeg hebt gedaan.
Als je ZOEN kan blijven (Zacht, Open, Eerlijk en Nieuwsgierig) dan zal je zien dat er meestal heel wat meer mogelijkheden zijn dan je dacht.
Hoe het met mij en mijn wasmachine verder is gegaan? Ik ben zacht en nieuwsgierig naar het apparaat gaan kijken, dat er ook niets aan kan doen dat hij anders is dan zijn voorganger 😊. Ik heb een programma gevonden dat redelijk lijkt op mijn vroegere ‘snelle was’ én ik heb fijne nieuwe dingen ontdekt. Ik kan de deur tussendoor opendoen om nog even die vergeten sok erbij te doen en hij centrifugeert echt héél stil, heerlijk. Het gaat nog niet automatisch, maar dat hoeft ook helemaal niet. Blijf ik lekker opletten(d).
Deze column is eerder verschenen in het Doarpskompas van Feanwâlden/Feanwâldsterwal e.o.